Leita frttum mbl.is
Embla

Bloggfrslur mnaarins, aprl 2009

En vi sofum verinum...

etta er ein af essum frttum sem nsta kynsl  munu benda , og spyrja : Af hverju geru i hr um bil ekki neitt ?
mbl.is Sp 1,5 metra hkkun
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Bi lkamlega virkar samgngur og samsetning matar

huaver frtt en v miur eins og svo eft er fari allt of grunnt mlin.

Breytingin orku sem fer samgngur, fr 1980 snst a sjlfsgu minnst um a a yngri likamar krefjast meiri orku ( ea eins og frttinn er sett upp eldsneyti ) til a fara milli staa.

etta snst a mnu frekar um :

  • Minna er gengi og hjla n en fyrir um 30 rum
  • Meira / fleiri klmetrar er eki
  • Samflagsrun formi tenslu byggar hefur tt undir v a meira s keryrt
  • A notendur bla greia ekki a sem notkunin raun kostar fyrir samflaginu. Skrasta dmi eru gjaldfrjls ea niurgreidd og skattfrjls blasti
  • Strri og yngri blar, srstaklega undanfarin 10 r

egar kemur a matnum, er a ekki annig a magni s a eina. Nei vert mti vitum vi a kjtneysla vegi mun yngra eyslu aulindum og losun grurhsalofttegunda en neysla kartflum, korni, hrsgrjnum og grnmeti. Og vi vitum a kjtnerysla hafi aukist griarlega sustu 30 rin.

Svo segja sumir a flksfjlgun s hinn eiginlegi vandi. a er ekki rtt, v vi hinum vestrna heimi stndum fyrir miklu meira mengun og losun grurhslofttegunda en eir ftkju. En folksfjlgun er samt mikill vandi vi hli neyslu okkar sem eru rk (mia vi mealtl heiminum). Og eir sem ganga gegn frslu og dreifingu smokka og annarra getnaarvarna og ekki sur eir sem "gleyma" a styja sjlfsti og menntun ftkra kvenna bera unga byrg essum efnum.

(2009-04-23 : Leirtti nokkrar mlfarsvilliur)


mbl.is Lifnaarhttir ttunda ratugarins til bjargar jrinni?
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

N ft keisarans : Svifryksmling httuminna ryki

g er hrddur um a arna s veri a mla eins og Reykjavk, grfara enda fnna svifryksins.

Erlendis er fari a tala meir og meir um rykgn minna en 2,5 mikrmetri ( Einn mikrmeter er einn sundasti af millimetri ) og jafnvel minna en 1 mikrmetri, en hr landi og via erlendis ykjast menn ekki hafa efni a mla anna en me "drustu" mlarnir og mia vi 10 mikrmeter. etta rst a sjlfsgu af v a regluger sem vi hfum fr ESB mii enn sem komi er vi 10 mikrmetri. Enn finna ryki er a sem er httulegast ar sem a berst lengt niur lungun. Og a hefur sennilega nnur samsetning en aeins grfari ryki, sem, srstaklega ef mia s vi vigt er samsett miki til a vegryki. Finna ryki er a mr skilst a meiru leyti ryk sem tengist tblstur dsilvla ( og bensnvla )

J ryki er httulegt, en ekki a httulegt a frskt flk urfi a halda sr kyrru fyrir. Maur hefur s fjlmilar benda flki a passa sig rykinu. ( Sem sagt flk en ekki blstjrar n faregar :-) Miklu mun nr vri a minnka framleislu ryksins me v a draga r umferarmagni og umferarhraa bifreia og annarra vlkninna kutkja. Og srstaklega str dsilknin kutki me vanstillta vla og n stsubnai.

Sumir lifa eirri tr a maur s hultur fyrir svifrykinu blum, en etta er nnast fugt fari. Ryki safnast upp innan blunum, sst kli og anna yfirbor. Fjldi rannskna sna a eir sem ferast um blum su ekki minna httu en eir sem hjla ea ganga smu borg. a er samt str munur blstjrum og faregum og eir sem kjsa heilbrigum samgngumtum : a er alveg skrt a eir sem menga, hvort sem a er me tblstri (a vetri sem sumar ) ea nagladekk bera byrg httumesta svifrykinu.

Gangandi og hjlreiamenn gera sitt til a draga r framleislu svifryki ( og nnur mengun ) en urfa samt a bera byri svifryks. Ef etta er ekki sanngjarnt veit ekki g.

P.S. Eitt sem sem gangandi og hjlandi hjlpa enn meir til me og vegur yngri en bi bilslys og svifryk er a draga r hreyfingarleysi. Hreyfingarleysi er a vera eitt allra strsta lheilsuvandamli hinum vestrnum heimi eftir reykingum. (Samkvmt Alja heilbrigismlastofnuninni )

eftirfarandi greinum er hgt a finna tengla rannsknir um essi efni :

http://en.wikipedia.org/wiki/Diesel_Particulate_Matter

http://en.wikipedia.org/wiki/Particulate#Health_effects

P.S.

Ef einhver hefur betri efni a benda vri g akkltur, en ef einhver segir a Wikipedia s drasl, n ess a benda betra efni getur s hinn sami tt sig :-) ekkt rannskn sndi fram a Wikipedia var ef eitthva nkvmara og betra uppfrt en nnur sambrileg uppflttirit. g hef lesi um svifryk msum greinum, vsindatmaritum og rum stum en hef ekki vi hendinni nna...


mbl.is Akureyri: svifryk oft yfir mrkum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Lggan sakar fornarlmb ?

anga til virkilega trverug rk hafa komi fram mun g taka fullyringar um a hjlmur hafi bjarga einhverju slysi eins og essu frtt mbl.is og RV sem skhyggja og dapurleg mistk. essi umfjllun leiir athyglin burtu fr orsk slysa og byrg blstjra og eirra sem hanna vega ea setja vimi um hnnun, hraatakmarkanir og refsimrk og snnunarbyri egar eki er flki.

g geri mr fulla grein fyrir v a mnnum sem hafa sannfrst af hjlmarrinum yki etta skrtinn mlflutningur. En taki eftir hvernig ekkert s fjalla um tildrg slyssins frttinni. Lklega fum vi aldrei a vita neitt um a, hvort blstjrinn var allsgur og me athyglina vi akstrinum ea k eftir stum. Hitt er a a eftir langan og strangan lestur og umrur vi sumum af helstu srfringum heims varandi hjlahjlma snist mr skrt a fullyringar um virkni hjlma eiga sjaldnast vi rk a styjast. A beina umru og umfjllun um rekstrar ar sem eki er hjlreiamnnum yfir tal um hjlma er ar a auki a sem ensku kallast "victim blaming". eir saka frnarlmbin.

Fyrir sem ekki sj tenginguna : Me v a leggja mikla herslu hjlminum, er veri a segja a annig eigi a "tryggja" ryggi hjlreiamanna, ekki me v a draga r hraa bla, tryggja a kumenn hafa hugann vi akstrinum. Hefi strkurinn ekki veri me hjlmi,hefi lggan strax bent a og ar me saka hann og etv foreldra drengsins. Sumir mundu segja a essi hugsunarhttur a saka frnarlmb rekstra, tengist v a bllin s skurgo okkar samflags. Sjlfur veit g ekki hvort etta s svona einfalt.

Loks vil g treka a g viti (elilega) ekkert um astur og tildrg og er rauninni ekki hr a blogga um essa tiltekna keyrslu. essi tegund af innihaldslausum yfirlsingum fr lgreglu og vitaverum skrumsklingi koma nnast vi ll tkifri sem gefast. g vona a allir sem tengjast keyrsluna lii betur nna og ni sem bestum bata.


mbl.is Eki dreng hjli
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Mun Fogh Rasmussen halda stefnu Bush

Getur veri a til lengri tma veri stefna ns leitoga NATO framlenging stefnu Bush yngri ? Ef til vill er a mikilvgari spurning en hvort Tyrknesk stjrnvld kunna vel vi hann. Auk Rasmussen eiga herslur Bush sr stuningsaila Austur-Evrpskum rkisstjrnum.
mbl.is Rasmussen verur framkvmdastjri NATO
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Höfundur

Morten Lange
Morten Lange
Please excuse my meager Icelandic...

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband